Hava Yastığı Hakkında Her Şey
Yayınlanma Tarihi : 13 Ocak 2020

Hava Yastığı Hakkında Her Şey

Trafikte ortaya çıkabilecek risklere karşı birçok önlem uygulanmaktadır. Öncelikle aracın ağır bakımlarının düzenli takibi ve trafik kurallarına uymak, trafikte karşılaşılabilecek riskleri azaltmak için hayati öneme sahiptir. Ancak bunlar yapılmış olsa dahi kazalar yaşanabilir. Hava yastığı da bu durumlarda devreye giren ve birçok defa can kurtaran bir yardımcı güvenlik araçlarıdır.

Hava Yastığı Nedir, Nasıl Çalışır?

Hava yastığı, ilk olarak 2. Dünya Savaşı esnasında uçaklarda kullanılan bir güvenlik önlemiydi. Ardından araçlar için de uygulamaya konulan hava yastığı, bugüne değin birçok gelişmeye şahit olarak form değiştirdi. Günümüzde saniyenin 1/10’u kadar kısa bir sürede açılan airbag’ler, kazalarda ortaya çıkabilecek can kaybı ve kalıcı, ağır bedensel hasarları önlemekte etkili bir araç.

 

Hava yastığının çalışma prensibi ise hayli ilginç. Sanılanın aksine, airbag’leri tetikleyen şey aracın bir yere çarpması değil, ani hız kaybetmesidir. Dolayısıyla hava yastığı mekanizmasını çalıştıran beyin mekanizmasının temel prensibi, aracın ancak bir yere çarpması halinde söz konusu olabilecek kadar ani ve şiddetli hız kaybetmesidir. Bu sebeple belli bir hızın altındaki çarpmalarda hava yastığı çalışmayabilir. Bu hız ABD’de 15-20 km/s, Avrupa ülkelerinde ise 20-25 km/s’tir.

 

Otomobil, ani ve harici bir darbeye maruz kaldığında hız kaybeder. Araçtaki elektronik sensörler, aracın hız kaybını tespit eder ve ivme ölçer tarafından darbenin derecesi ölçülür. Eğer bu beyin mekanizması, bu hız kaybının şiddetli bir darbe sonucu ortaya çıktığını anlar ise, ateşlenen kimyasal patlayıcı ile hava yastıklarının içi nitrojen veya argon gazı ile doldurulur. Bu işlemlerin tamamı yaklaşık 30-40 milisaniye içerisinde gerçekleşir. Kaza sonrası hava yastığının içindeki küçük deliklerle bu gazlar boşaltırılır.

Hava Yastığı Açılırsa Araç Pert Olur mu?

Bir aracın pert olması, yani kullanılamaz halde olduğu kanaatine ulaşılabilmesi için bazı standartlar vardır. Öncelikle şunu söylemek gerekir ki, hava yastığı açılması aracın pert olarak kabul edilmesini gerektirmez. Bir aracın pert olarak kabul edilmesi için, tamir masrafının, aracın rayiç bedelinin %70’i veya daha fazlası olması gerekir. Dolayısıyla airbag açılması doğrudan pert sebebi değildir. Ancak hava yastıkları genellikle şiddetli kazalarda açıldığından, bu durum insanlar tarafından pert sebebi olarak anlaşılabilmektedir. Aynı zamanda bir aracın ağır hasarlı olarak kabul edilmesine sebep olan bir diğer gerekçe de aracın içine su girmesidir. Bu da aracın elektrik tesisatına büyük zarar vererek, ağır hasara sebep olur.

Hava Yastığı ve Emniyet Kemeri

Hava yastığı sistemi, emniyet kemerinin kullanıldığı farz ederek üretilen bir sistemdir. Dolayısıyla bir hava yastığı, sürücünün emniyet kemeri taktığı durumlarda nasıl bir pozisyonda duracağı öngörülerek konumlandırılır. Bu sebeple emniyet kemerinin takılı olmadığı durumlarda airbag, faydadan çok zarar verecektir. Sürücülerin, bu durumu gözeterek, emniyet kemerlerini düzenli olarak kullanması gerekir.

 

Yeni nesil araçlarda emniyet kemeri ve hava yastıkları entegre bir şekilde üretilebilmektedir. Bu sayede hava yastıkları, aracın ani hız kaybı ile birlikte, emniyet kemerine binen ani ağırlığı da dikkate alarak açılmaktadır. Bu yeni mekanizma ile birlikte airbag’in yanlış zamanda açılması önlenmeye çalışılır. Yeni araçlarda bulunan bu sistem emniyet kemerinin kullanımını her anlamda daha önemli kılmaktadır.

Hava Yastıkları Araçta Nerede Bulunur?

Araçlarda kullanılan ilk hava yastıkları, direksiyon ve torpidoda olmak üzere, sadece ön koltuklardaki yolcuları korumak için hazırlanmıştı. 1987 yılından itibaren araçlarda birden fazla hava yastığı kullanılmaya başlandı. Model ve markaya göre değişmekle birlikte bir araçtaki hava yastıkları genelde şu yerlerde bulunur:

 

  • Direksiyon içi ve torpido üzeri,
  • Ön koltuk yan kısmı,
  • Ön koltuk kapı üzeri bölgesinde bulunan perde hava yastıkları.

 

Bu bölgeler dışında, ön koltukta kafa hava yastıkları, arka koltuklarda ise kafa ve perde hava yastıkları, araç donanımı dahilinde bulunabilir.